Activiteit

Vetbollen maken voor vogels

Vooraf

 Zet van te voren een aantal grote tafels klaar die je vervolgens afdekt met kranten (of iets dergelijks), dit om te voorkomen dat de tafels vies worden.

Leg de benodigde spullen klaar: plastic bekertjes, bakjes met zaden en paperclips. Verwarm van te voren al het vet op, zodat zodra de kinderen aan de tafels zitten ze kunnen beginnen met het maken van hun vetbol. Zorg dat elk kind een plastic bekertje heeft met vet. PAS OP: het vet is heel warm. Smelt het vet in een pan. Het vet moet nét gesmolten zijn, dus houd het vuur laag. Het vet mag absoluut niet gaan koken.

De voorbereiding van deze activiteit duurt ongeveer 10 minuten. Er is een wachttijd van ongeveer 2 uur. De uitvoering van deze activiteit duurt ongeveer 45 minuten.

Speluitleg

Leg de activiteit kort uit. Vertel dat er in de winter soms vogels zijn die te weinig voedsel binnen krijgen. Wat zouden wij als mensen daar aan kunnen doen? Weet iemand een oplossing? Misschien kent iemand de vetbollen die je bij een tuincentrum of dierenwinkel koopt wel?

Vandaag gaan jullie zelf zo'n vetbol maken voor thuis in de tuin, of voor in de tuin van de BSO. (praten en uitleggen).

Laat een voorbeeld zien van wat je met de groep wilt maken.

Vertel dat de kinderen bij deze activiteit zelf een vetbol gaan maken.

Eerst word het plastic bekertje gevuld met vet. En daarna mogen ze zaadjes uit gaan zoeken waarvan ze denken dat vogels die lekker vinden. Vervolgens mogen ze die in hun bekertje met vet stoppen, goed roeren, Als de kinderen vinden dat er genoeg zaadjes in zitten, of hun schoteltje met zaadjes leeg is, gaan we er een haakje aan maken en hem laten uitharden (structureren en grenzen stellen). Vouw een paperclip uit zodat deze twee keer groter wordt. Duw vervolgens de uitgevouwen paperclip er bijna volledig in, een klein stukje moet nog boven het vet uitblijven steken (hieraan bevestig je als het vet uitgehard is een touwtje zodat je hem in een boom of iets dergelijks kan hangen).

Laat het vet uitharden, dit duurt zo'n 2 uur. Als het buiten koud is dan kan je ze het beste buiten zetten.

 Als het vet is uitgehard dan kan het plastic bekertje verwijderd worden. Wanneer ben het randje breekt kan je het bekertje uit elkaar trekken (pas op dat je je niet snijd).

Zorg ervoor dat alle kinderen je uitleg goed kunnen verstaan. Begrijpen ze wat de bedoeling is? (structureren en grenzen stellen).

Spelbegeleiding

De kinderen zoeken eerst de zaadjes uit waarvan zij denken dat de vogels die lekker vinden. Laat ze zoveel mogelijk zelfstandig aan het werk gaan (respect voor autonomie). Help de kinderen alleen als dat nodig is.

Heeft iedereen zaadjes uitgezocht dan kan de leiding vloeibaar vet in het plastic bekertje doen. Pas op het vet is heel warm! Vervolgens kunnen de kinderen hun uitgezochte zaadjes in het vet gaan stoppen, vertel dat er af en toe goed geroerd moet worden. De kinderen helpen elkaar hierbij waar mogelijk (begeleiden interacties tussen kinderen). Zijn de kinderen klaar met de zaadjes in het vet doen? Dan mogen ze een mooi plekje gaan zoeken om het te laten uitharden (stollen).

Als het vet is uitgehard dan kan het plastic bekertje verwijderd worden. Wanneer ben het randje breekt kan je het bekertje uit elkaar trekken (pas op dat je je niet snijd).

Complimenteer de kinderen met hun vetbol of keuze van zaadjes: “Goed zo Peter, die zaadjes vind en de vogels vast lekker!” (sensitieve responsiviteit)!

Afsluiting

Is de activiteit bijna afgelopen? Vertel de kinderen hoeveel tijd ze nog hebben om de zaadjes in het vet te stoppen. Zo kunnen ze deze activiteit goed afronden (structureren en grenzen stellen).

Bespreek de activiteit eventueel na met de kinderen: vonden de kinderen het leuk om de vogels in de winter te helpen door middel van een vetbol te maken? (sensitieve responsiviteit, respect voor autonomie, praten en uitleggen). Houd de nabespreking kort (structureren en grenzen stellen), maar zorg wel dat de kinderen kwijt kunnen wat ze kwijt willen (sensitieve responsiviteit).

Aanwijzingen voor het gebruik van de ruimte

  Je doet deze activiteit bij voorkeur binnen, aan de(afgedekte) tafel.

Aanwijzingen voor materiaalgebruik

  Benodigd materiaal:

  • Ongezouten spekvet of oud frituurvet (geen vloeibaar vet, maar de soort die hard wordt).
  • Allerlei verschillende zaden. Je kunt dit in tuincentra kopen, maar misschien heb je thuis ook wel zaden. Denk hierbij aan tarwekorrels, gerst, zonnebloempitten, maïs, sesamzaad, maanzaad, havervlokken, en ook krenten.

Omgang met risico’s

Het vetbollen maken kan gevaarlijk zijn. Je gaat tenslotte om met warm vet en kinderen. Zorg dat er duidelijk afspraken zijn, zoals dat de kinderen niet mogen gaan lopen met hun bekertje met vet en dit dus op tafel moeten laten staan (structureren en grenzen stellen). Je smelt het vet in een pan. Het vet moet nét gesmolten zijn, dus houd het vuur laag. Het vet mag absoluut niet gaan koken.

Verder zijn er vrijwel geen risico's aan het maken van vetbollen.

Ontwikkeling

Door het maken van een voorwerp (de vetbol) voor een ander (de vogel in dit geval) ontwikkelen de kinderen hun sociale ontwikkeling.

De kinderen ontwikkelen door het specifiek uitzoeken en selectie maken van de zaden en het het vervolgens toevoegen aan het vet hun creatieve ontwikkeling.

De kinderen stoppen de zaden in het warme vet op de plek waar zij het zaadje willen hebben (motorische ontwikkeling).

Merk je aan het begin van de activiteit al dat sommige kinderen het toch een lastige activiteit vinden? Zorg er dan voor dat je heterogene groepjes maakt. Meng daarvoor de kinderen die het moeilijk vinden met kinderen die geen moeite hebben met de activiteit. Zo kunnen de kinderen elkaar helpen, kunnen ze zoveel mogelijk zelfstandig werken en heeft elk groepje toch een succeservaring (begeleiden interacties tussen kinderen, respect voor autonomie, ontwikkelingsstimulering)!

Variatiemogelijkheden

Groepsgrootte:

Je kunt deze activiteit ook in een wat kleinere groep doen.

Materiaalgebruik:

Je kunt in plaats van plastic bekertjes ook andere materialen gebruiken om het warme vet in te gieten, zoals:

  • een schoteltje

  • conserven blik

  • etc.

Spelvariatie:

- Je kunt er variatie aan geven door bijvoorbeeld een vetbol te maken voor een specifieke vogel, zaadjes die een specifiek soort lekker vind.

- Hang de vetbollen op in de tuin van de BSO, bestudeer de vogels die er op af komen.

Leeftijd:

Je kunt deze activiteit ook met jongere kinderen doen. De kinderen kunnen bijvoorbeeld alleen de final touch doen aan hun vetbol. Jij voegt dan al door het vet de zaadejes en giet dit in het bekertje. De kinderen kunnen vervolgens goed roeren en er nog wat zaadjes bij doen. 

Achtergrondinformatie

Je kunt meer informatie vinden over vetbollen maken op het internet. Bijvoorbeeld op de volgende sites:

http://www.het-kofschip.nl/winter/page4.html

http://www.vogelbescherming.nl/tuinvogel/vogels_voeren/vetbollen_maken

Reageer

Je moet ingelogd zijn om reacties te kunnen plaatsen.

Gebruikerswaardering:

Ontwikkelingsgebied: Sociale ontwikkeling

Spelgebied: Natuur

Locatie: Binnen

Groepsgrootte: 1 - 10 kinderen

Leeftijd: 7 - 12 jaar

Door: Menno