Activiteit

Portretten bekijken en schilderen

Vooraf

Neem een aantal kunstboeken mee. Selecteer uit de boeken portretten die je wilt laten zien. Zowel realistische portretten (bijvoorbeeld van Da Vinci, Vermeer of van Rembrandt) als minder realistische portretten (bijvoorbeeld abstracte of kubistische portretten, bijvoorbeeld van Picasso (kubisme), Matisse (expressionisme), Willem de Kooning (abstract), Roy Lichtenstein of Andy Warhol (Pop-Art). Je kunt ook afbeeldingen van schilderijen op internet vinden. Zet daarnaast de verfspullen klaar.

Deze activiteit duurt ongeveer 45 minuten.

Speluitleg

Vertel dat je samen met de kinderen naar portretten gaat kijken van beroemde schilders. Daarna mogen de kinderen zelf een portret schilderen. Bekijk met de kinderen de portretten die je hebt verzameld. Vertel dat de schilders steeds een mens geschilderd hebben. Maar de portretten zien er heel verschillend uit! Sommige portretten zijn net echt, alsof je naar een foto kijkt. Zo’n portret noem je ‘realistisch’. Maar andere portretten zijn helemaal niet realistisch. En toch zie je dat het een portret van een mens is (praten en uitleggen).Bekijk eerst de realistische portretten met de kinderen, daarna de portretten die minder realistisch zijn. Bespreek ze een voor een. Vraag de kinderen wie er op het schilderij staat (een man of een vrouw). Wat heeft de persoon aan? Zien ze alleen het gezicht, of het hele lichaam? Vraag de kinderen eens goed naar het gezicht te kijken. Hoe kijkt de persoon op het schilderij? Is hij blij, boos, verdrietig? Waarom denken de kinderen dat? Heeft de schilder de persoon getekend zoals hij echt is, of heeft hij iets veranderd? (niet realistische portretten). Waarom heeft de kunstenaar podat gedaan, denken de kinderen? Vraag tot slot wat de kinderen vinden van de portretten. Welk portret spreekt hen aan en waarom? Vertel dat de kinderen daarna zelf een portret mogen schilderen van hun buurman of buurvrouw. Ze mogen zelf kiezen of dat een realistisch rtret wordt, of juist niet. Eerst maken ze een schets. Ze moeten goed kijken naar hun ‘model’: hoe ver staan de ogen van de neus en hoe ziet de mond er precies uit? Vertel dat de kinderen elkaar ook mogen helpen met hun schets (begeleiden van interactie tussen kinderen). Ze kunnen elkaar bijvoorbeeld tips of aanwijzingen geven. Is de schets klaar? Dan maken de kinderen van de schets een schilderij. Zo schilderen ze een portret. Vertel dat de kinderen zelfstandig aan de slag mogen gaan (respect voor autonomie). Zorg ervoor dat de kinderen je uitleg goed kunnen verstaan. Begrijpen ze wat de bedoeling is (structureren en grenzen stellen)?

Spelbegeleiding

Stel tijdens de bespreking van de portretten vooral open vragen. Zorg ervoor dat alle kinderen een keer aan het woord komen. Complimenteer de kinderen met hun observaties: ‘dat heb je goed gezien zeg!’ (sensitieve responsiviteit). Laat de kinderen ook op elkaar reageren, zo kunnen ze elkaars observaties aanvullen: ‘Dus jij denkt dat de persoon verdrietig is, Jelle. Denk jij dat ook Timo?’ (begeleiden van interactie tussen kinderen). Zijn alle portretten besproken? Geef duidelijk aan dat de kinderen nu zelf een portret mogen schilderen (structureren en grenzen stellen). Laat alle kinderen een schort omdoen. Daarna mogen ze zo zelfstandig mogelijk aan de slag gaan. Loop rond, en help de kinderen als dat nodig is. Complimenteer de kinderen met hun schilderijen (sensitieve responsiviteit).

Afsluiting

Geef op tijd aan wanneer de kinderen moeten stoppen met de activiteit. Dit geeft de kinderen de gelegenheid hun portret af te maken. Spreek eventueel af wanneer de kinderen hun portret af kunnen maken (structureren en grenzen stellen, respect voor autonomie). Na afloop ruimen de kinderen de verfspullen op. Zijn de portretten klaar? Bekijk samen met de kinderen het resultaat. Zijn de portretten mooi geworden? Wie staan er op de portretten? Zijn ze realistisch of juist niet? Complimenteer de kinderen met hun kunstwerken. ‘Wat hebben jullie mooie portretten gemaakt!’ (sensitieve responsiviteit, respect voor autonomie, praten en uitleggen). Houd de nabespreking kort (structureren en grenzen stellen), maar zorg wel dat de kinderen kwijt kunnen wat ze kwijt willen (sensitieve responsiviteit).

Omgang met risico’s

Zorg dat de kinderen een schort aan doen als ze gaan verven; dan worden hun kleren niet vies!

Aanwijzingen voor gebruik van de ruimte

Doe deze activiteit binnen. Ga met de kinderen in een kring zitten om de portretten te bespreken. Daarna kunnen de kinderen aan tafel zelf een portret schilderen.

Aanwijzingen voor materiaalgebruik

Benodigd materiaal:

  • Verschillende portretten van verschillende kunstenaars om te laten zien en te bespreken: bijvoorbeeld van Da Vinci, Vermeer, van Rembrandt, Picasso, Matisse, Willem de Kooning, Roy Lichtenstein of Andy Warhol.
  • Schetspapier.
  • Potloden om mee te schetsen.
  • Vellen papier om op te schilderen.
  • Verf en kwasten.
  • Schoteltjes of bakjes om de verf op te doen.
  • Voor elk kind een schort.

Ontwikkeling

De kinderen bespreken samen een aantal portretten. Daarna schilderen ze zelf een portret. Daarvoor moeten ze goed kijken naar het andere kind en met name naar zijn gezichtsuitdrukking. De kinderen bedenken zelf wat voor soort portret ze willen schilderen. Een realistisch portret, of juist niet.  Als ze een realistisch portret willen schilderen, moeten ze de emotie op het gezicht van de ander herkennen. Als ze geen realistisch portret willen schilderen moeten ze een emotie voor het andere kind bedenken. In beide gevallen moeten ze weten hoe die emotie eruit ziet (sociale ontwikkeling). Ze vertalen de kennis die ze op hebben gedaan over realistische en niet realistische kunst naar hun eigen kunstwerk (cognitieve ontwikkeling, creatieve ontwikkeling).

Variatiemogelijkheden

Groepsgrootte:

Je kunt deze activiteit ook in een kleinere groep doen.

Materiaalgebruik:

-De kinderen kunnen ook een portret tekenen in plaats van verven. In dat geval gebruiken ze (kleur)potloden.

-De kinderen kunnen ook met houtskool werken.

Spelvariatie:

- De kinderen kunnen het gezicht van hun buurman of –vrouw schilderen, of het hele lichaam.

- Je kunt ook een kind voor de groep laten poseren als model. Alle kinderen schilderen een portret van dit model. Eventueel kun je na een kwartier een ander kind laten poseren; de kinderen kunnen dan twee verschillende portretten maken.

- Zijn de kunstwerken klaar? Je kunt een tentoonstelling inrichten met de kunstwerken!

Leeftijd:

Je kunt deze activiteit ook met oudere kinderen doen. Hiervoor hoef je de activiteit niet aan te passen. Wil je de activiteit moeilijker maken? Dan kun je de kinderen vragen hun portret in een bepaalde stijl te schilderen. Bijvoorbeeld abstract, of kubistisch. Hang in dat geval voorbeelden van die stijl op ter inspiratie.

Achtergrondinformatie

Bron: Gebaseerd op de activiteit ‘Een portret schilderen’, door Ben Verschuren voor Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V. en KRO op http://www.leerkracht.nl/show?id=644 (Kunst, activiteiten voor groep 3 en 4).

Reageer

Je moet ingelogd zijn om reacties te kunnen plaatsen.

Gebruikerswaardering:

Ontwikkelingsgebied: Sociale ontwikkeling

Spelgebied: Kunst en knutselen

Locatie: Binnen

Groepsgrootte: 10 - 20 kinderen

Leeftijd: 7 - 9 jaar

Door: SamenspelopdeBSO