Activiteit

Bladeren spatten

Vooraf

Deze activiteit is heel geschikt voor de herfst. Dan kunnen de kinderen genoeg bladeren vinden!Leg de benodigde materialen klaar. Ga je bijna spatten? Leg een zeil over de tafel waaraan de kinderen gaan spatten. Doe vervolgens de verschillende kleuren verf op verschillende schoteltjes.

Deze activiteit duurt ongeveer 45 minuten.

Speluitleg

Vertel de kinderen dat ze vandaag iets moois gaan maken met bladeren. Maar eerst moeten ze die bladeren verzamelen! Vertel waar de kinderen dat mogen doen. Bijvoorbeeld in het bos, of op de speelplaats. Leg uit dat de kinderen daarna een mooi spatwerk gaan maken van de bladeren. Je ziet dan de vorm van het blad op papier, in allemaal kleine spatjes verf (Praten en uitleggen).

Ga met de kinderen naar buiten. Verzamel verschillende bladeren. Grote bladeren, kleine bladeren, van alles wat. Leg uit van welke boom de bladeren zijn: van een berk, een eik, een beuk… (praten en uitleggen).

Hebben jullie genoeg bladeren gevonden? Ga dan weer naar binnen met de kinderen. Laat de kinderen de bladeren goed droog maken. Bijvoorbeeld met een keukenrolpapiertje.

Doe daarna elk kind een schort om en laat ze aan een tafel zitten. Doe voor wat de kinderen mogen doen. Vertel hardop wat je doet; de kinderen doen je na:

1. Pak een vel papier en leg daar een paar bladeren op. Rangschik ze tot ze mooi liggen.

2. Pak een spatraampje of zeefje. Doop de oude tandenborstel in de verf.

3. Houd het zeefje boven het papier. Wrijf de tandenborstel over het zeefje heen en weer. Er komen nu kleine druppeltjes verf op de bladeren. Spat vooral de randen van het blad onder.

4. Zit er genoeg spatverf op het papier? Haal dan het blad voorzichtig weg. Kijk, nu zie je het blad op papier!

Geef elk kind een tekenvel en laat hem een aantal bladeren uitzoeken. Laat de kinderen aan de slag gaan. Vertel dat ze verschillende kleuren verf kunnen gebruiken. Ze kunnen elk blad in een andere kleur spatten. Maar ze kunnen ook voor een blad verschillende kleuren gebruiken (praten en uitleggen, respect voor autonomie). Gaan ze met een nieuwe kleur werken? Dan kunnen ze hun tandenborstel uitspoelen in een bakje met water. Zorg ervoor dat de kinderen je uitleg goed kunnen verstaan. Begrijpen ze wat de bedoeling is? (structureren en grenzen stellen).

Spelbegeleiding

De kinderen mogen zelf kiezen welke bladeren ze gebruiken voor hun spatwerk (respect voor autonomie). De kinderen gaan in principe zelfstandig aan de slag, maar zullen wel hier en daar hulp nodig hebben. Houd dus in de gaten of iedereen vooruitkomt, en help de kinderen waar nodig (sensitieve responsiviteit). Stimuleer kinderen om een ander kind te helpen (begeleiden van interacties tussen kinderen). Complimenteer de kinderen met hun werk ‘Wat een mooi blad wordt dat!’ (sensitieve responsiviteit).  

Afsluiting

Zijn de kinderen klaar? Leg de papieren op een veilige plek te drogen. Ruim tot slot samen met de kinderen de verfspullen op. Je kunt hierbij de taken verdelen: twee kinderen spoelen de tandenborstels uit, twee kinderen verzamelen alle schoteltjes met verf, twee kinderen verzamelen de schorten (structureren en grenzen stellen). Bewaar de tandenborstels; die kan een volgende groep weer gebruiken! Bekijk samen met de kinderen de werkstukken. Wat een mooie bladeren zijn het geworden! Bespreek de activiteit na. Vonden de kinderen het leuk om te spatten? Zijn ze tevreden met het resultaat (sensitieve responsiviteit, respect voor autonomie, praten en uitleggen)? Houd de nabespreking kort (structureren en grenzen stellen), maar zorg wel dat de kinderen kwijt kunnen wat ze kwijt willen (sensitieve responsiviteit).

Aanwijzingen voor gebruik van de ruimte

Doe deze activiteit aan een tafel. Leg een plastic zeil op de tafel.

Aanwijzingen voor materiaalgebruik

Benodigd materiaal:

  • Verschillende bladeren van bomen.
  • Verf in verschillende kleuren.
  • Schoteltjes om de verf op te doen.
  • Tekenpapier om op te werken.
  • Oude tandenborstels (voor elk kind een).
  • Spatraampjes of zeefjes (voor elk kind een).
  • Bakjes water om de tandenborstels in om te spoelen.
  • Schorten (voor elk kind een).
  • Een plastic zeil voor op de tafel.

Omgang met risico’s

De kinderen kunnen vies worden tijdens deze activiteit. Zorg er daarom voor dat elk kind een schort aan heeft. Tijdens het spatten mogen de bladeren niet verschuiven; dan krijg je geen goede afdruk meer. Benadruk dat de bladeren niet meer mogen schuiven als de kinderen gaan spatten. Voorzichtig werken dus! Daarna moeten de kinderen het blad heel voorzichtig van het vel papier halen, anders gaat de verf vlekken. Je kunt hier eventueel bij helpen.

Ontwikkeling

De kinderen verwerken de bladeren die ze gevonden hebben op een creatieve manier. Ze kijken zelf welke bladeren ze mooi vinden en ze kiezen zelf uit met welke kleuren ze willen werken (creatieve ontwikkeling). Ze wrijven de tandenborstel over het zeefje, en maken zo spatten verf op het papier (motorische ontwikkeling). Daarnaast leren ze welke bladeren bij welke boom horen en eventueel ook welke vruchten bij bomen horen (zie Spelvariatie, derde punt; cognitieve ontwikkeling).

Variatiemogelijkheden

Groepsgrootte:

Je kunt deze activiteit ook individueel of in een grote(re) groep doen.

Materiaalgebruik:

Je kunt in plaats van verf ook inkt of ecoline gebruiken bij het spatten.

Spelvariatie:

- De kinderen kunnen ook afdrukken maken van de bladeren. Ze verven daarvoor een kant van een blad met een kwast. Daarna leggen ze het blad met de geverfde kant naar beneden op een vel papier. Als ze het blad goed aandrukken, krijgen ze een (verf)afdruk van het blad op het papier.

- De kinderen kunnen ook een collage maken van de bladeren. Hiervoor moeten de bladeren wel goed droog zijn! Droog de bladeren ongeveer twee weken tussen papier en zware boeken. Daarna kunnen de kinderen de gedroogde bladeren in een mooi patroon op een vel papier leggen en vastplakken.

- Je kunt het ‘natuurgehalte’ van deze activiteiten wat meer uitbreiden door ook vruchten van bomen met de kinderen te zoeken. Bijvoorbeeld dennenappels, eikeltjes of beukennootjes. Vertel de kinderen bij welke boom de vruchten horen.

- De kinderen kunnen natuurlijk ook met behulp van andere voorwerpen mooie spatwerken maken. Bijvoorbeeld met behulp van uitgeknipte figuren (van dieren, mensen, planten).

Leeftijd:

Ook oudere kinderen kunnen deze activiteit doen:

- Kinderen van 7-9 jaar: Kinderen van deze leeftijd kunnen deze activiteit vrijwel zelfstandig doen (respect voor autonomie). Zorg dat je op de achtergrond aanwezig bent voor als de kinderen hulp nodig hebben.

- Kinderen van 10-12 jaar: Laat de kinderen van deze leeftijd zelfstandig deze activiteit doen; zorg alleen voor de randvoorwaarden (respect voor autonomie). Je kunt hen ook andere voorwerpen laten spatten, zoals de vruchten van de bomen. Dit is moeilijker, omdat deze voorwerpen niet plat zijn. Ze kunnen dus wegrollen. De kinderen moeten heel voorzichtig werken om een goed spatwerk te kunnen maken. Maar de kinderen kunnen ook zelf bedenken met welke andere voorwerpen ze een spatwerk willen maken!

Achtergrondinformatie

Bron: Deze activiteit is gebaseerd op de activiteit ‘Spatwerk’, pagina 287 uit Bres Spelenboek door Frank Neefs (Soesterberg: Landelijke Dienst voor Beweging, Rekreatie en Spel, 1981).

Reageer

Je moet ingelogd zijn om reacties te kunnen plaatsen.

Gebruikerswaardering:

Ontwikkelingsgebied: Creatieve ontwikkeling

Spelgebied: Natuur

Locatie: Binnen

Groepsgrootte: 2 - 10 kinderen

Leeftijd: 4 - 6 jaar

Door: SamenspelopdeBSO

Natuur

Natuur