Activiteit

Dobbelsteen-natuurspel

Vooraf

Maak van tevoren een dobbelsteen van karton: teken op een stuk karton zes vakjes van 10 bij 10 cm. Vier vakjes naast elkaar, en boven en onder het tweede vakje ook een vakje. Schrijf op elk vlak een van de volgende termen: zoogdieren, vogels, vissen, bomen, bloemen en planten. Knip de dobbelsteen uit en vouw hem in elkaar, en plak de randen van de vlakken aan elkaar vast met een randje tape.

Een kind kan dit spel doen op een rustig moment, of als hij nog een kwartiertje over heeft.

Deze activiteit duurt ongeveer 15 minuten, of zolang als het kind het leuk vindt.

Speluitleg

Leg de activiteit uit. Het kind speelt dit spel alleen, zo lang als hij het leuk vindt (respect voor autonomie). Het kind bedenkt met welke letter hij gaat beginnen. Met de B? Daarna gooit hij de dobbelsteen. Welke term ligt boven? Zoogdieren? Dan mag het kind zoveel mogelijk zoogdieren verzinnen die beginnen met de letter B. Beer, Big, Bever. Hij schrijft alle zoogdieren die hij verzint op, op een kladpapiertje. Weet hij niets meer te verzinnen met de letter B? Dan bedenkt het kind welke letter nu aan de beurt is. Daarna gooit hij weer met de dobbelsteen. Welke term ligt er nu boven? Bomen? Zorg ervoor dat het kind je uitleg goed kan verstaan. Begrijpt hij wat de bedoeling is (structureren en grenzen stellen)?

Spelbegeleiding

Laat het kind het spel spelen (respect voor autonomie). Loop af en toe langs om te kijken of het lukt. Loopt het kind vast met een letter? Help hem eventueel dieren, bomen of bloemen en planten te verzinnen. Of vraag een ander kind te helpen (begeleiden van interacties tussen kinderen). Er zijn ook boeken over de natuur voor kinderen. Het kind kan deze boeken eventueel ook gebruiken om namen van dieren, bomen of planten op te zoeken. Complimenteer het kind met alle namen die hij verzint. ‘Wat weet jij veel vogels met een D!’ (sensitieve responsiviteit).

Afsluiting

Vertel op tijd wanneer het tijd is om op te houden met deze activiteit. Bespreek het spel kort na met het kind. Was het moeilijk om namen te verzinnen van dieren, vogels, vissen, bomen en planten en bloemen? Vond hij het een leuk spel? (sensitieve responsiviteit, respect voor autonomie, praten en uitleggen). Houd de nabespreking kort (structureren en grenzen stellen), maar zorg wel dat het kind kwijt kan wat hij kwijt wil (sensitieve responsiviteit).

Aanwijzingen voor het gebruik van de ruimte

Het kind kan deze activiteit binnen of buiten doen, aan een tafel.

Aanwijzingen voor materiaalgebruik

Benodigd materiaal:

  • Karton, tape en een pen voor de dobbelsteen.
  • Kladpapier en een pen.
  • Eventueel: boeken over de natuur.

Omgang met risico’s

Als een kind geen namen meer weet van dieren, bomen of planten kan hij gefrustreerd raken. Help het kind in dat geval een beetje op weg, of vraag of een ander kind wil helpen (begeleiden van interacties tussen kinderen).

Ontwikkeling

Tijdens deze activiteit een kind denkt na over de natuur; hierbij gebruikt hij taal (taalontwikkeling). Het kind bedenkt namen van zoogdieren, vogels, vissen, bomen, bloemen en planten (cognitieve ontwikkeling). Lukt het niet zo goed? Dat kan frustrerend zijn! Het kind kan zich daarbij neerleggen, of zelf actie ondernemen om er wél achter te komen. Hij kan bijvoorbeeld informatie opzoeken in boeken, of hij kan hulp inroepen van anderen (emotionele ontwikkeling).

Variatiemogelijkheden

Groepsgrootte:

Het is ook erg leuk om dit spel met zijn tweeën of in een groepje te doen. Je kunt het spel ook met twee groepjes tegen elkaar spelen. Dan kun je er een wedstrijdje van maken. Je kunt een spelleider aanwijzen om het spel ordelijk te laten verlopen. De spelleider houdt de tijd in de gaten; de groepjes mogen bijvoorbeeld in een minuut zoveel mogelijk namen van dieren, bomen of bloemen en planten verzinnen. Welke groep weet de meeste namen met een A?

Materiaalgebruik:

- Je kunt de dobbelsteen ook aan elkaar lijmen. Je moet dan een plakrand tekenen en knippen aan de zijkanten van de vakken. De plakrand vouw je om, waarna je de plakrand vast kunt lijmen aan de andere vakken.

- In plaats van een dobbelsteen kun je ook een kaart met de verschillende termen (zoogdieren, vogels, vissen, bomen, bloemen en planten) maken. Teken op de kaart een tabel van zes kolommen. Je kunt zelf bepalen hoeveel rijen je maakt: 26 (voor elke letter uit het alfabet een), of 6 (een selectie van letters). De kinderen kunnen nu de kaart zelfstandig invullen. Hoeveel dieren, bomen, bloemen en planten weten ze voor elk vak te verzinnen?

Spelvariatie:

- In plaats van de termen zoogdieren, vogels, vissen, bomen, bloemen en planten kun je ook andere termen op de dobbelsteen schrijven. Bijvoorbeeld: bos, strand, zee, lucht, weiland, woestijn. Het kind verzint dan bijvoorbeeld welke dieren met een A voorkomen in de lucht, of op het strand.

- Doe je dit spel met een groepje? Dan kun je ook Natuur-bingo spelen. Maak kaarten met verschillende termen (zie de tweede variatie van materiaalgebruik), voor elk kind een. Schrijf voor de rij met welke letter de namen moeten beginnen. Met de letter K, de letter H of de letter S. Begin met de eerste rij. De spelleider geeft het startsein. Wie heeft het eerst alle vakjes van een rij gevuld met een voorbeeld? Zijn alle namen goed? Dan heeft het kind gewonnen!

Leeftijd:

- 10-12 jaar: Ook oudere kinderen kunnen dit spel spelen. Ga op dezelfde manier te werk.

- 4-6 jaar: Voor jongere kinderen is dit spel te moeilijk. Je kunt de kleuters misschien wel hetzelfde spel laten spelen met dingen die dichter bij huis zijn. Bijvoorbeeld: dingen die je kunt eten, dingen die je kunt drinken, spelletjes die je kunt doen, namen van vriendjes en vriendinnetjes. Als je geen zes verschillende dingen kunt verzinnen, kun je ook op twee vlakken van de dobbelsteen hetzelfde schrijven. Kleuters kunnen nog niet schrijven. Zij kunnen de dingen benoemen, terwijl een ander kind ze opschrijft (begeleiden van interacties tussen kinderen).

Achtergrondinformatie

Bron: Deze activiteit is gebaseerd op de activiteit ‘Spelen met letters en woorden’ en ‘Spel met de dobbelsteen’, pagina 2’94-295 uit Bres Spelenboek door Frank Neefs (Soesterberg: Landelijke Dienst voor Beweging, Rekreatie en Spel, 1981).

Reageer

Je moet ingelogd zijn om reacties te kunnen plaatsen.

Gebruikerswaardering:

Ontwikkelingsgebied: Taal ontwikkeling

Spelgebied: Natuur

Locatie: Binnen

Groepsgrootte: 1 - 1 kinderen

Leeftijd: 7 - 9 jaar

Door: SamenspelopdeBSO